Knedle i knedelki

Knedle i knedelki

Jest okres wysypu owoców, a z nim pojawiają się pyszne truskawki. Truskawki to prawdziwe zwiastuny lata. Czas wybrać się po wypełnioną po brzegi łubiankę i przygotować pyszne dania.

Knedle, czyli potrawa mączną wywodząca się z niemieckiego obszaru językowego (Knödl), popularna także w Polsce. Ma ona postać kulek z ciasta nadziewanych mięsem lub innymi składnikami, w Polsce najczęściej śliwkami lub truskawkami. W Niemczech stosuje się nadzienie mięsne, ze szpinaku, czasami knedle są dodatkiem do zup. W Czechach knedlami określa się także popularne knedliki. Knedle wywodzą się z pożywnej kuchni chłopskiej. Największą popularnością cieszą się w Niemczech (szczególnie w Bawarii), Austrii, Czechach i na Słowacji. Specjalnością Bawarii są knedle z bułki, tzw. Semmelknodel. Podaje się je do wszelkich pieczeni, mięs duszonych w sosie, gotowanej kapusty, a także jako dodatek do zup lub kompotów z suszonych owoców. W Austrii do dań narodowych należą Marillenknodel, czyli znakomite knedle z morelami. Klasyczne, delikatne Marillenknodel robione są z ciasta ziemniaczanego, ale jest też wielu zwolenników ciasta parzonego.

W Czechach natomiast ze swej popularności słyną knedliczki. Podstawowym ich składnikiem są czerstwe bułki.

Rodzajów knedli jest mnóstwo: robione z bułki, z parzonego ciasta, ziemniaczane a nawet drożdżowe – pieczone. Niezwykle ważny jest czas gotowania knedli. Knedle wkładamy do osolonego wrzątku i gotujemy 10-25 min w zależności od wielkości i rodzaju na maleńkim ogniu, tak aby tylko „mrugały” . W czasie gotowania woda nie może wrzeć, bo knedle sie rozpadną. Jeśli więc woda zaczyna bulgotać, należy ją „ostudzić” kilkoma kroplami zimnej wody. Knedle słodkie najlepiej gotować w wodzie z dodatkiem cukru waniliowego, kawałka wanilii lub kieliszka rumu. Ugotowane knedle wyjmujemy łyżką cedzakową, dokładnie osaczamy, układamy na ogrzanych talerzach i natychmiast podajemy. Należy pamiętać, że knedle podczas gotowania trochę pęcznieją, dlatego należy je gotować w dużej ilości osolonej wody. Zanim ugotujemy wszystkie knedle, ugotujmy najpierw jednego na próbę. Często się bowiem zdarza, że w czasie gotowania knedle zaczynają sie rozpadać. Przyczyny mogą być różne: za mało jajek albo mąki lub za dużo płynu. Jeśli ciasto okaże się za rzadkie, trzeba dodać trochę mąki lub bułki tartej, jeśli zbyt twarde – trochę przegotowanej wody, mleka lub wody gazowanej, która zwiększa jego pulchność. Knedle wyjmujemy z wody natychmiast po ugotowaniu, w przeciwnym razie zbyt mocno nią nasiąkną. Knedle ziemniaczane najlepiej przygotowywać z ziemniaków, które sie rozgotowują. Ciasto z innych ziemniaków jest trudne do uformowania i ma krupki. Ziemniaki na knedle powinno sie ugotować dzień wcześniej i przepuścić przez maszynkę lub przecisnąć przez maszynkę do puree (łatwiej przeciska się ciepłe ziemniaki). Ciasto przygotowywane z ciepłych, świeżo ugotowanych ziemniaków będzie rzadkie, a ugotowane knedle mogą być niesmaczne – należy wiec je schłodzić. Faszerowane knedle z ciasta ziemniaczanego trzeba robić natychmiast, jeśli ciasto leży zbyt długo robi się rzadkie. Do knedli z mąki najlepiej używać maki gruboziarnistej, która nasiąka wolniej, ale za to intensywniej. Knedle można odgrzewać, wkładając je na chwilę do wrzątku.

Wartość odżywcza ziemniaków jest niedoceniana a w połączeniu z truskawkami lub śliwkami stanowią potrawę dostarczającą cennych mikroelementów.

Knedle z serem to apetyczne danie, któremu nie sposób się oprzeć. Sprężyste kuleczki ziemniaczane skrywają w sobie słodki twaróg, którego delikatna konsystencja zadowoli nawet najbardziej wymagające gusta. Prostota smaku, prostota przygotowania, na wiosnę i latem preferujemy jednak knedle z truskawkami.   W kuchni truskawki można wykorzystywać wszechstronnie. Owoce są cenionym składnikiem wielu sałatek i surówek oraz przystawek. Można je wykorzystać również do sporządzenia pierożków i knedli. Przyrządza się z nimi sosy, zupy, desery, ciasta i napoje. Stanowią również składnik maślanek, jogurtów, smoothie oraz koktajli. Spożywa się je na surowo oraz przetwarza na soki, dżemy, konfitury. Robi się z nich również wina, nalewki i likiery. Truskawki są jednak owocami nietrwałymi. Kupując truskawki, należy od razu zużyć lub przetworzyć, gdyż szybko fermentują i pleśnieją. Najlepszym sposobem na ich przechowanie jest zamrożenie, zachowujące prawie wszystkie właściwości świeżych owoców. Przy dobrym zrobieniu knedli nie traca tez truskawki swych właściwości odżywczych. Porcja truskawek w knedlach jest cennym źródłem błonnika. Badania wykazały, że może on wpływać na obniżenie poziomu tzw. „złego cholesterolu” we krwi. Ponadto błonnik usprawnia procesy trawienne. Zawarte w truskawkach pektyny pobudzają pracę jelit, a kwasy organiczne regulują trawienie oraz przyspieszają przemianę materii.

Właściwości odżywcze i lecznicze truskawek są nie do przecenienia. Poleca się je reumatykom, cierpiącym na schorzenia wątroby, a także nerek – są bowiem moczopędne. Truskawki działają też dobroczynnie na serce: obniżają poziom cholesterolu i ciśnienie tętnicze. Są wskazane dla osób z nadwagą i otyłych. Zawarte w truskawkach minerały i witaminy korzystnie wpływają na włosy, a truskawkowa maseczka wygładza i nawilża cerę.

Najlepiej truskawki jeść na surowo i bez dodatków – wtedy wykorzystamy wszystkie ich zdrowotne właściwości. Truskawki są dziełem człowieka, a nie przyrody, nie ma bowiem truskawek rosnących dziko. Powstały w połowie XVII wieku ze skrzyżowania dwóch gatunków poziomek. Od tego czasu pojawiło się wiele odmian truskawek – deserowe, do zamrażania, na przetwory. Może nieprzypadkowo truskawki kształtem przypominają serce, bo mają na nie dobroczynny wpływ. Badania naukowe potwierdzają wcześniejsze wierzenia medycyny ludowej. Jedząc truskawki, obniżamy poziom złego cholesterolu i utrudniamy wchłanianie tłuszczu. Jednocześnie zapobiegamy podnoszeniu się poziomu cukru we krwi. Byle tylko nie jeść truskawek z bitą śmietaną! Jeśli już jemy knedle ze śmietaną to najlepiej użyć tej z niską zwartością tłuszczu albo jeść dietetycznie z tarta bułką i masłem. Cukier w truskawkach to mająca niski indeks glikemiczny i metabolizowana bez udziału insuliny fruktoza, dlatego w umiarkowanych ilościach mogą się nimi delektować także cukrzycy (indeks glikemiczny truskawek wynosi 40). Naukowcy wykazali też, że truskawki pobudzają białka chroniące przed cukrzycą i chorobami serca. W kolejnych badaniach udowodniono, że jedzenie tych owoców poprawia zdolności antyoksydacyjne krwi. Grupa wolontariuszy codziennie przez dwa tygodnie pochłaniała 1/2 kg truskawek. Okazało się, że taka porcja owoców zwiększa odpowiedź czerwonych krwinek na stres oksydacyjny, a zachwianie tej równowagi sprzyja chorobom. Obecnie trwają badania nad antywirusowymi właściwościami truskawek – już wiadomo, że są one pomocne w zwalczaniu wirusa Herpes powodującego półpaśca i opryszczkę. Owoce mogą zdziałać cuda dla naszej cery, są one idealnym owocem do maseczek domowej roboty. Ze względu na dużą zawartość witaminy C, flawonów i flawonoidów w owocach, truskawki są cennym składnikiem preparatów likwidujących przebarwienia skóry. Wykorzystywane są do produkcji preparatów, do opalania się jako naturalne blokery promieni UVA i UVB. Piękny aromat truskawek kojarzony z początkiem lata jest w często używany jako kompozycja zapachowa wielu kosmetyków. Zewnętrznie stosuje się owoce rozgniecione (ze względu na pestki), a także truskawkowy sok w przypadkach zaniedbanej egzemy, przeciw piegom, plamom i wypryskom. Badania wykazały, że wśród ludzi często jedzących knedle z truskawkami organizm samoistnie odmładza się i lepiej regeneruje.

Knedle ze śliwkami na które przyjdzie wkrótce czas także są nie do przecenienia ze względu na śliwki, które się w nich znajdują i przy połączeniu z ciastem wzrasta ich działanie. Owoce śliwki mają wiele cennych właściwości. Regulują trawienie, chronią przed wolnymi rodnikami, a nawet poprawiają humor. Śliwki poprawiają apetyt i działają korzystnie na trawienie. Zapobiegają zaparciom, a tym samym zmniejszają zagrożenie chorobą nowotworową jelita grubego. Dobroczynne właściwości śliwek uznają nawet lekarze. Nic zatem dziwnego, że wyciąg z tych owoców wykorzystywany jest do produkcji leków, wchodzi m.in. w skład wielu preparatów przeciw zaparciom. Już cystersi i benedyktyni wykorzystywali je swoim zakonnym lecznictwie. Wszystkie śliwki mają podobne wartości odżywcze, ale różnią się ilością kalorii. Świeże śliwki mają około 46 kcal w 100 g. Średnia ilość węglowodanów w takiej porcji owoców wynosi od 12 do 14,6 g. Chociaż śliwki nie są bogate w witaminę C, dzięki jednoczesnej zawartości witaminy A i rzadko występującej w owocach witaminie E, uznawane są za cenne przeciwutleniacze. Tym skuteczniejsze, że zawierają też tak ważne składniki mineralne jak potas, żelazo, magnez, wapń i fosfor. Śliwki mają sporo witamin z grupy B, dlatego od wieków cieszą się opinią owoców wpływających kojąco na układ nerwowy i poprawiających samopoczucie. Działanie antyoksydacyjne wzmagają w śliwkach, szczególnie w ich ciemnych odmianach, polifenole, w tym katechiny i kwas chlorogenowy. Dzięki tym związkom dieta obfitująca w śliwki wpływa anty nowotworowo oraz przeciwmiażdżycowo. Najlepsza na knedle jest śliwka węgierka. Ten niepozorny owoc jest prawdziwą skarbnicą witamin i wartości odżywczych. Śliwka zawiera witamin A, B i C a także witaminę H – biotynę. Są też świetnym inicjatorem wymiany węglowodanów – korzystnie wpływają na nasz stan psychiczny, system nerwowy i odporność na stres. Ze względu na dobroczynny wpływ na rozwój zarodka ludzkiego węgierka jest polecana kobietom w ciąży. Jeśli do knedli zastosujemy Węgierkę Dąbrowicką to dzięki jej naturalnej słodyczy możemy nawet obejść się nawet bez cukru.

 

Ciekawostka – jeśli do knedli użyjemy małych moreli to wzbogacimy organizm w cenne mikroelementy przeciw nowotworowe.

JAS

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *