Watykan w 2017 roku upamiętni Lutra

Watykan w 2017 roku upamiętni Lutra

W 2017 r. Stolica Apostolska  zamierza  wraz z protestantami uczcić zainicjowanie reformacji. Papieska Rada ds. Popierania Jedności Chrześcijan w dokumencie  „Od  konfliktu  do  komunii”  przedstawiła  cele wspólnych obchodów rocznicy luterańskiej rewolucji, która zakwestionowała podstawowe dogmaty wiary katolickiej. Rewolucja ta zmieniła także istniejący porządek polityczny, gdyż na zachodzie Europy doszło do czegoś niespotykanego, co było raczej kojarzone ze wschodnią cywilizacją, władca świecki stał się jednocześnie głową Kościoła, tak stało się w Anglii, do dzisiaj tak jest na przykład w Szwecji, król jest jednocześnie głową Kościoła luterańskiego. Skupienie w jednym ręku władzy świeckiej i władzy duchownej było pójściem w stronę tego, co prof. Feliks Koneczny nazywał bizantynizmem, czyli dominacji władzy świeckiej nad władzą duchowną. Zasada cuius regio, eius religio (czyja władza, tego wyznanie), którą przyjęto w 1555 r. została przyjęta na wniosek strony protestanckiej. Protestanci w ten sposób chcieli zabezpieczyć swój stan posiadania, słusznie obawiając się, że w wyniku kontrreformacji Kościół „odwojuje” to, co utracił w wyniku pierwszej fazy reformacji.

Ogłoszenia przez Marcina Lutra 95 tez, które dały początek reformacji nie pojawiło się nagle. Jak do tego doszło? Kim był Marcin Luter?

Marcin Luter  był  początkowo księdzem katolickim i mnichem augustiańskim, który w 1517 r. wywieszeniem swoich tez na kościele w  Wittenberdze rozpoczął reformację. Luter był osobą, która przechodziła różne burze duchowe, szukał za wszelką cenę spokoju wewnętrznego, co rzutowało również na reformację. Luter przyznawał, że przed 1517 r. miał coraz poważniejsze wątpliwości dotyczące katolickiego nauczania na temat Mszy św. czy też własnej niegodności do bycia księdzem i zakonnikiem. Wielu jego biografów wskazuje, że to usilne poszukiwanie przeświadczenia, że będzie zbawiony, że łaska Boża go nie ominie, w dużym stopniu oddziaływało też na jego filozofię i teologię. Trzeba również pamiętać, że Luter wyrastał w klimacie intelektualnym naznaczonym filozofią nominalizmu, Wiliama Ockhama (Ockham wszedł w polemikę z klasyczną filozofią i scholastyką. Scholastykom i klasykom, przede wszystkim racjonalistycznej szkole dominikańskiej, zarzucał uszczuplanie władzy Bożej. Według Ockhama uznanie, że Bóg może działać jedynie racjonalnie, zgodnie z logiką, która jest właściwa rozumowi ludzkiemu, pozbawia Go atrybutu wszechwładności, suwerenności. Podporządkowuje Jego wolę jakimś ograniczeniom rozumowym. Grecko-scholastycznej wizji Boga Ockham przeciwstawił swoje rozumienie Boga biblijnego, judeochrześcijańskiego Stwórcę-Suwerena, którego władza nie podlega żadnym ograniczeniom. Dlatego też Ockham akcentował problem Boskiej woli jako podstawę wszelkich rozważań o Bogu – w przeciwieństwie do filozofii klasycznej i szkoły dominikańskiej, której wszelkie rozważania religijne zaczynały się od refleksji nad rozumnością świata).  , franciszkanina, który uderzał m.in. w podstawy filozofii św. Tomasza z Akwinu, która stała się filozofią uznaną przez Kościół. Z  filozofią nominalizmu wyprowadzono różne wnioski teologiczne, sprzeczne z tradycją Kościoła, to właśnie widzimy w nauce Lutra o sakramentach, chociażby o małżeństwie, bo Luter dopuszczał bigamię, „pobłogosławił” bigamistyczny związek księcia heskiego. Pomimo dużej spójności nauki Luta nie były jednak wolne od paradoksów – W jednej ze swoich 95 tez, Luter napisał wprost, że nie kwestionuje władzy papieża do udzielania odpustów. Były też inne przyczyny, o wiele głębsze przyczyny teologiczne, przede wszystkim spojrzenie na Pismo św. inne niż w Kościele katolickim. Pojawił się paradoks, Luter odrzucił nauczanie Kościoła katolickiego, a przecież gdyby nie Kościół, nie byłoby Pisma św., to Kościół ustalił, które księgi są kanoniczne, czyli autentyczne, a które nie. Luter odrzucając Kościół, jednocześnie stał się jednoosobowym urzędem nauczycielskim, który orzekał, które księgi Pisma św. są autentyczne, a które, jak to mówił, są słomiane, czyli do wyrzucenia. czyli te  które jaskrawo wskazywały na sprzeczność jego nauki z Pismem św., np. List św. Jakuba Apostoła, gdzie jest zdanie, że „wiara bez uczynków jest martwa”. Luter nauczał, że liczy się tylko wiara. Dokonał „dziwnych” zabiegów w tłumaczeniu Pisma św. na niemiecki, gdzie opuszczał pewne wyrazy w tłumaczeniu, tak, jak w Liście św. Pawła, że do zbawienia jest potrzebna tylko łaska, podczas gdy tych słów nie było w oryginale. Biblia protestancka to jest w ogóle czymś innym niż Pismo św. Kościoła katolickiego.  Ale nie wszystko było złe – prawdą jest , że skutkiem reformacji było rozbicie jedności Kościoła na Zachodzie i cywilizacji Christianitas, która ukształtowała się jako efekt ewangelizacyjnej działalności Kościoła katolickiego. Różnice wyznaniowe pociągnęły za sobą różnice kulturowe i cywilizacyjne. Ale wspólnoty protestanckie w ramach swej ewangelizacji rozwinęły opiekuńczość oraz utworzyły pewne zasady moralne. Można to zobaczyć porównując Luteranizm i Kalwinizm  a wiec: – Uznanie prawa każdego wiernego do samodzielnego interpretowania Biblii, a co za tym idzie – do powszechnego dostępu do niej dzięki tłumaczeniu na języki narodowe. Msze w języku narodowym. – Koncepcja kapłaństwa: pastor ma prawo założyć rodzinę, jego funkcja nie jest sakramentem, a przez to pozbawiona jest cech świętości. – Odrzucenie koncepcji życia zakonnego. – Odrzucenie koncepcji spowiedzi i rozgrzeszenia. -Likwidacja hierarchii kościelnej, choć luteranie wprowadzili urząd superintendenta, do pewnego stopnia odpowiadający biskupowi. W luteranizmie: – Komunia to spożywanie ciała i krwi Chrystusa w formie chleba i wina. -Kościół ma być podporządkowany państwu, które też przejmuje cały jego majątek.-Wiara- jedyną drogą do zbawienia. -Likwidacja sakramentów, poza chrztem i komunią. -Odrzucenie kultu świętych i Matki Boskiej ( zaniechano ich przedstawień w sztuce). W kalwinizmie – Komunia- to przypomnienie ofiary Chrystusa o charakterze wyłączni duchowym. – Koncepcja teokracji, czyli ścisłego połączenia państwa z Kościołem: władza należy do duchownych , w tym wypadku wybieralnych. – Doktryna predestynacji: zbawienie zależy od łaski Boga, – Majątek nagrodą za pracowitość; bieda karą za lenistwo, – Bardzo surowe zasady moralne. To stworzyło podstawy do przejścia od państwa feudalnego do państwa kapitalistycznego i unowocześnienie Europy.

 

Viera