emerytury i renty niezgodne

Emerytury i renty niezgodne z konstytucją?

Ubóstwa i wykluczenia społecznego doświadcza aż osiem milionów Polaków. W skrajnej biedzie żyją dwa miliony naszych rodaków – to tyle ludzi, ile mieszka w całej Warszawie. Oznacza to, że 5 proc. mieszkańców Polski nie stać na zapewnienie sobie i swoim dzieciom minimum egzystencji. Wydają mniej niż to niezbędne dla realizacji tylko tych potrzeb, których niezaspokojenie prowadzi do biologicznego wyniszczenia. Z leczenia rezygnuje także wiele gospodarstw domowych, w których żyją osoby starsze.

Dlaczego tak się dzieje?

Między innymi winę za to ponosi ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, której szereg zapisów jest sprzeczna z Art.32. i Art.67 Konstytucji RP. Opisywana ustawa winna być zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego chociażby w związku z stosowaniem przez ZUS odmów przeliczania emerytur na nowych warunkach z uwzględnieniem kapitału początkowego ze względu na wiek wnioskodawców, czyli na datę urodzenia, ponieważ to prawo przysługuje tylko osobom urodzonym po 31.12 1948 roku. Osoby urodzone wcześniej nie mają takiego prawa.

– Takie działania naruszają zasadę równości; zakaz dyskryminacji opisaną w art. 32 Konstytucji RP oraz zasadę – Prawo do zabezpieczenia społecznego opisana w art. 67 Konstytucji RP.

Zainteresowani – osoby w podeszłym wieku a jest ich około 200 tysięcy nie mogę samodzielnie zaskarżyć tej Ustawy, gdyż:

– Skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu trzech miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W tym przypadku nie ma drogi prawnej do zaskarżenia ustawy przez obywatela na drodze powództwa do Sądu Powszechnego. Większość z nich nie prowadzi takiego postępowania sądowego sensu stricte i tym samym nie można ubiegać się o przyznanie pomocy prawnej z urzędu a niemal wszystkich nie jest stać na pokrycie kosztów adwokackich – podpisanie skargi przez adwokata jest niezbędne by kierować skargę do TK.

W stosunku do emerytów urodzonych przed dniem 31 12 1948 rokiem data ich urodzenia warunkuje a właściwie dyskryminuje prawo do przeliczenia emerytury na nowych zasadach z uwzględnieniem kapitału początkowego, zwłaszcza jeśli jeszcze przeszli na wcześniejszą emeryturę.

W ramach obowiązującego prawa w tym przypadku jeśli nawet ZUS wyda decyzję odmowną i zaskarżą ją do Sądu nie mają możliwości wygrania tej sprawy, a tym samym przeliczenia emerytury, gdyż Sądy działają w ramach ustawy i taka sprawa będzie zawsze przegrana.

Problem dotyczy znacznej części osób w podeszłym wieku, które z reguły nie znają prawa, nie są majętne i nie jest ich stać na opłacenie sobie adwokatów, a ponadto i tak póki ustawa nie zostanie zmieniona lub jej przepisy zakwestionowane nie mają szans na uzyskanie przeliczenia emerytury.              Zasady wnoszenia skargi konstytucyjnej określa ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK). Prawo do wystąpienia ze skargą konstytucyjną, zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., przysługuje każdemu, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone. Zasady wnoszenia skargi konstytucyjnej określa ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK).

Ale tu pojawiają się problemy – chociaż jest to problem ogólnospołeczny dotykający wielu emerytów, ani Rzecznik Praw Obywatelskich, ani inne do tego uprawnione organy na przykład Rzecznik Rządu do Spraw Równego Taktowania nigdy nie podjęli w tym kierunku jakichkolwiek działań. Nawet zlikwidowana już dziś Rada do Spraw Równego Traktowania i Przeciwdziałania Dyskryminacji zajmowała się mniejszościami seksualnymi i emigracja arabską oraz różnego rodzaju dewiantami, lecz pomijała problem wiekowych emerytów. Także Sejmowa Komisja Do Spraw Rent i Emerytur nigdy nie podjęła działań w tym kierunku. Również poprzedni Trybunał Konstytucyjny nigdy nie zajmował się tą jakże ważną społecznie kwestią.

Przedmiotowo cytowana powyżej ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych narusza artykuł 32 obowiązującej Konstytucji RP, gdyż jej przepisy odmawiają prawa przeliczenie emerytury na nowych warunkach z uwzględnieniem kapitału początkowego wyłącznie tylko na datę urodzenia czyli dyskryminują część obywateli – ponieważ to prawo przysługuje tylko urodzonym po 31 12 1948 roku.

Przepisy wyżej opisanej ustawy której konstytucyjność powinna być zakwestionowana, zostały wprowadzone do polskiego systemu prawnego na mocy ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jej część przepisów narusza przede wszystkim konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Niezależnie od powyższego redakcja analizowanych miedzy innymi przepisów art. 53, 58 i dalsze jest błędna i narusza zasadę prawidłowej legislacji, co wiąże się z jego niekonstytucyjnością ze względu na sprzeczność z zasadą państwa prawa i naruszeniem art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ostatecznie ocena konstytucyjności tych przepisów jest wadliwa z punktu widzenia norm konstytucyjnych – regulacja z założenia nie może bowiem stanowić usprawiedliwionego i ustawowego środka ograniczenia wolności konstytucyjnych a już tym bardziej dyskryminować pewną grupę obywateli Polskich ze względu na ich wiek. Mamy tu klasyczny przypadek Agefobii, Gerontofobii – takie zróżnicowanie podejścia do ludzi ze względu na ich datę urodzenia jest nierównością wobec prawa, a nadto – co podkreślał już trybunał Sztrasburski – w swoich orzeczeniach jest dyskryminacją. W państwie prawa, a takim jest Polska, wszyscy powinni być równi wobec prawa i żadna grupa nie powinna być dyskryminowana. Takie zróżnicowanie wymagań w stosunku do świadczeniobiorców i to tych co są najsłabszą grupą jest niezgodne z Konstytucją RP ponieważ urodzeni po 31.12.1948 roku nie mają takiego wymogu a więc są w stosunku do urodzonych wcześniej są uprzywilejowani.

Problem ten wskazało naszej fundacji wielu emerytów i winien on zostać jak najszybciej rozwiązany poprzez zmianę i ujednolicenie przepisów ustawy w ten sposób, że ulega wykreśleniu przepis mówiący o ograniczeniu wiekowym, a więc wprowadzeniu ustawowego prawa dla wszystkich emerytów bez względu na datę ich urodzenia do przeliczenia emerytury na nowych warunkach z uwzględnieniem kapitału początkowego. Jest to tym bardziej palący problem, gdyż grupa ta wymiera. Emerytów urodzonych przed 31 grudnia 1948 roku jest co raz mniej, jak najszybciej należy doprowadzić do ujednolicenia prawa w tym zakresie oraz podjęcia działań przeciwdziałających dyskryminacji.

 

Nasza fundacja wystąpi do Marszałka Sejmu, Premiera i wszystkich innych organów o wprowadzenie zmiany do opisywanej ustawy.

Ewa Szałkowska West – prezes Fundacji Nova

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *